Studio Filmów Rysunkowych Bielsko-Biała

Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej to miejsce, gdzie narodziły się postacie znane każdemu Polakowi – Bolek i Lolek, piesek Reksio, Lis Leon. To jedno z nielicznych ocalałych studiów animacji z czasów PRL-u, które wciąż działa i otwiera swoje podwoje dla zwiedzających. Można tu zobaczyć, jak klatka po klatce powstają filmy rysunkowe, zajrzeć do pracowni animatorów i poczuć klimat miejsca, które od ponad 75 lat tworzy polską animację.

Historia studia – od Katowic do Bielska-Białej

Wszystko zaczęło się we wrześniu 1947 roku, kiedy przy katowickiej redakcji Trybuny Robotniczej powstało Eksperymentalne Studio Filmów Rysunkowych. Pierwsze filmy powstawały metodą poklatkową i wcale nie były przeznaczone dla dzieci – twórcy kierowali je do dorosłych widzów. Studio szybko przeniosło się z Katowic do Wisły, gdzie powstał pierwszy film rysunkowy, a następnie osiadło na stałe w Bielsku-Białej.

W 1952 roku spółdzielczą placówkę włączono do państwowej kinematografii, a od stycznia 1956 roku wytwórnia rozpoczęła samodzielną działalność jako Studio Filmów Rysunkowych. To właśnie wtedy rozpoczął się złoty okres bielskiego studia. Przez dziesięciolecia powstawały tu setki filmów – zarówno seriale dla dzieci, jak i ambitne produkcje autorskie dla dorosłych, które zdobywały nagrody na festiwalach w Polsce i za granicą.

Wszystkie odcinki Bolka i Lolka – ponad 180 filmów krótkometrażowych i dwa pełnometrażowe – powstały właśnie w Bielsku-Białej. Serial tworzono przez 23 lata, a bohaterowie stali się rozpoznawalni daleko poza granicami Polski.

Bolek, Lolek, Reksio i inni – kultowe postacie z Bielska

Trudno wyobrazić sobie polskie dzieciństwo bez postaci stworzonych w bielskim studiu. Bolek i Lolek, bracia w charakterystycznych strojach, przemierzali świat od lat 60. aż do 80., ucząc kolejne pokolenia dzieci przyjaźni i odwagi. Reksio, piesek wymyślony przez Lechosława Marszałka, który nie chciał tworzyć filmów z bronią, pojawił się po raz pierwszy w 1967 roku i do dziś pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej animacji.

Ale to nie wszystko. W latach 80. powstawały tu nowe serie – Lis Leon, Marceli Szpak, Podróże kapitana Klipera. W latach 90. studio realizowało Między nami bocianami, Bajki pana Bałagana czy Szkołę Mędrców. Oprócz produkcji dla dzieci, w studiu powstawały też filmy autorskie – artystyczne, eksperymentalne, które przynosiły laury na międzynarodowych festiwalach.

Co można zobaczyć podczas zwiedzania studia

Studio Filmów Rysunkowych nie jest martwym muzeum – to wciąż działająca wytwórnia, która produkuje nowe filmy. Podczas zwiedzania można zobaczyć kolejne etapy powstawania animacji – od pierwszych szkiców postaci, przez rysunki fazowe, aż po finalny montaż i dźwięk. Zwiedzający przechodzą przez prawdziwe pracownie, gdzie animatorzy tworzą filmy metodą tradycyjną i cyfrową.

Grupy zwiedzających są dobierane według wieku uczestników, więc oprowadzanie dostosowuje się do możliwości percepcyjnych – inaczej opowiada się o animacji przedszkolakom, inaczej starszym dzieciom czy dorosłym. Przewodnicy pokazują, ile pracy wymaga stworzenie nawet krótkiego filmu, ile rysunków trzeba wykonać, żeby bohater poruszył się płynnie. Każda wizyta kończy się pokazem filmowym – można obejrzeć klasyki studia lub nowsze produkcje.

Animacja tradycyjna wymaga narysowania 24 klatek na każdą sekundę filmu. To oznacza, że minutowy odcinek to 1440 rysunków, a pełny odcinek serialu – kilka tysięcy.

Dla kogo jest to miejsce

Studio Filmów Rysunkowych to atrakcja, która działa na dwóch poziomach. Dla dzieci to fascynujące odkrycie, jak powstają ulubione bajki – mogą zobaczyć rysunki, które ożywają na ekranie, i zrozumieć, że za każdym filmem stoi praca wielu ludzi. Najmłodsi są zachwyceni, kiedy widzą oryginalne rysunki Bolka i Lolka czy Reksia.

Dla rodziców i dziadków to sentymentalna podróż do czasów własnego dzieciństwa. Pokolenia wychowane na polskiej animacji mogą tu poczuć nostalgię i pokazać dzieciom, co sami oglądali w telewizji. Dla osób zainteresowanych filmem, grafiką czy szeroko pojętą kulturą wizualną to okazja, żeby zobaczyć kunszt tradycyjnej animacji i poznać historię polskiej kinematografii.

Warto przyjechać tu z dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym – dla nich zwiedzanie będzie najbardziej atrakcyjne. Ale studio przyjmuje też grupy dorosłych, studentów kierunków artystycznych czy po prostu miłośników animacji.

Studio Filmów Rysunkowych dziś – stolica polskiej animacji

Podczas gdy większość polskich studiów animacji upadła w latach 90., bielskie przetrwało. W 2011 roku przekształcono je w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, co pozwoliło na dalsze funkcjonowanie. Dziś Bielsko-Biała nazywane jest stolicą polskiej animacji – to jedyne miejsce w kraju, gdzie nieprzerwanie od ponad 70 lat powstają filmy rysunkowe.

Studio wciąż produkuje – realizuje nowe serie, filmy edukacyjne, reklamy animowane. Współpracuje z telewizją i producentami zagranicznymi. Równocześnie prowadzi działalność edukacyjną, przyjmując grupy zwiedzających i pokazując młodym ludziom, jak fascynujący może być świat animacji.

Praktyczne informacje – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Studio Filmów Rysunkowych mieści się przy ulicy Cieszyńskiej 24 w Bielsku-Białej, niedaleko centrum miasta – zaledwie kilkaset metrów od Rynku. Dojazd jest prosty, można dojechać komunikacją miejską lub samochodem – w okolicy są miejsca parkingowe.

Godziny otwarcia kasy biletowej:

• wtorek–piątek: 9:00–16:00
• sobota–niedziela: 10:00–18:00
• poniedziałek: nieczynne

Grupy zorganizowane przyjmowane są w dni robocze od 8:00 do 14:00. Warto wcześniej zarezerwować termin wizyty, szczególnie jeśli przyjeżdża większa grupa – można to zrobić telefonicznie lub mailowo.

Cena biletu: 18 złotych (cena może się różnić w zależności od rodzaju zwiedzania – warto sprawdzić aktualne informacje na stronie studia).

Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około godziny, razem z pokazem filmowym. To wystarczająco dużo czasu, żeby poznać historię studia i zobaczyć, jak powstają filmy, ale nie na tyle długo, żeby dzieci się znudziły. Po wizycie można przejść się na pobliski Rynek w Bielsku-Białej lub odwiedzić inne atrakcje miasta.

Studio Filmów Rysunkowych to jedno z pięciu studiów animacji, które działały w Polsce w czasach PRL-u. Dziś to jedyne, które nieprzerwanie produkuje filmy i przyjmuje zwiedzających.

Kontakt ze studiem: telefon 33 506 50 05, e-mail [email protected]. Aktualne informacje o godzinach zwiedzania, cenach i repertuarze pokazów można znaleźć na stronie www.sfr.pl.