Kolej gondolowa na Szyndzielnię Bielsko-Biała

Z centrum Bielska-Białej na szczyt Szyndzielni można dostać się w nieco ponad 6 minut. Żółte gondole wspinają się na wysokość prawie 1000 metrów, mijając po drodze wzgórza Dębowca i Cubernioka. To nie tylko wygodny sposób dotarcia do Beskidu Śląskiego – przejażdżka kolejką to osobna atrakcja, z której rozciąga się widok na całe miasto i okoliczne góry.

Kolej linowa na Szyndzielnię – pionier w powojennej Polsce

Historia tej kolejki sięga roku 1953, kiedy oddano ją do użytku jako pierwszą po II wojnie światowej kolej linową w Polsce. Wyprzedziła wszystkie beskidzkie i sudeckie konkurentki, ustępując jedynie legendarnej kolejce na Kasprowy Wierch. Austriacka firma Bruder Girak dostarczyła wówczas urządzenia, które w tamtych czasach były prawdziwym cudem techniki.

Pierwotna kolejka mogła przewozić 300 osób na godzinę przy prędkości 2,6 metra na sekundę. Pokonywała przewyższenie 451 metrów, co jak na lata 50. robiło spore wrażenie. Przez cztery dekady woziła turystów niemal bez zmian, aż w latach 1994-1995 przeszła gruntowną modernizację. Wtedy właśnie stała się gondolową – wyprzedzając w tym Jaworzynę Krynicką i Stóg Izerski w Sudetach.

Budowa kolei trwała od 1950 do 1953 roku. Projektem budynków zajmowała się inż. arch. Krystyna Różyska, a roboty wykonywało Bielskie Przemysłowe Zjednoczenie Budowlane pod nadzorem Krakowskiego Zarządu Inwestycji Kolejowych.

Modernizacja z 2016-2017 – nowa jakość przejażdżek

W 2016 roku kolejka przeszła kolejną, jeszcze bardziej kompleksową modernizację. Stare gondole, które służyły turystom od 1995 roku, zostały zastąpione nowymi, jasnożółtymi kabiną wyprodukowanymi przez austriacką firmę Doppelmayr. To ta sama firma, która wygrała przetarg ogłoszony we wrześniu 2015 roku.

Wymieniono praktycznie wszystko – napędy główny i awaryjny, hamulce, elektronikę sterującą, liny nośne i gondole. Stalowe podpory pozostawiono, bo były w doskonałym stanie. Nowe sześcioosobowe kabiny są bardziej przeszklone od poprzedników, co daje lepszy widok podczas jazdy. Wyposażono je w uchwyty na rowery i narty, a ich konstrukcja umożliwia wjazd z wózkiem dziecięcym czy inwalidzkim.

Po modernizacji kolejka może przewozić do 750-850 osób na godzinę przy maksymalnej prędkości 5 metrów na sekundę. Dysponuje 32 wagonami osobowymi i dwoma serwisowymi. Przejazd na szczyt trwa nieco ponad 6 minut.

Co czeka na górze Szyndzielni

Górna stacja kolejki znajduje się na wysokości 958,85 metra nad poziomem morza, zaledwie kilkaset metrów od właściwego szczytu Szyndzielni (1028 m n.p.m.). Sam szczyt to drugi najwyższy punkt w Beskidzie Śląskim i najwyższy w polskiej części Śląska Cieszyńskiego.

W kamiennym budynku starej górnej stacji urządzono poczekalnię z bufetem. Ciekawostką jest mini-wystawa, na której zgromadzono kolejne generacje wagoników używanych między 1953 a 2016 rokiem. Można zobaczyć, jak zmieniała się technologia przez ponad 60 lat.

W sierpniu 2015 roku przy górnej stacji otwarto 18-metrową wieżę widokową. Z jej szczytu rozciąga się panorama Beskidu Śląskiego i okolic Bielska-Białej. W pogodne dni widać naprawdę sporo.

Szyndzielnia leży między dolinami Olszówki, Wapienicy i Białki, w granicach administracyjnych Bielska-Białej. To jeden z niewielu szczytów górskich, do których można dojechać komunikacją miejską – dolna stacja znajduje się przy al. Armii Krajowej w dzielnicy Olszówka.

Szlaki i atrakcje wokół szczytu

Górna stacja to doskonały punkt startowy do dalszych wędrówek po Beskidzie Śląskim. Prowadzą stąd liczne szlaki piesze – można wybrać się do schroniska PTTK na Szyndzielni, które znajduje się blisko szczytu, albo ruszyć dalej w góry.

Na Szyndzielni funkcjonują też trasy dla rowerów górskich. Enduro Trails – firma zajmująca się utrzymaniem tras – zadbała o odpowiedni standard ścieżek. Miłośnicy Nordic walking również znajdą tu coś dla siebie.

W dolnych partiach masywu można po prostu spacerować, nie męcząc się zbytnio. Rodziny z dziećmi chętnie korzystają z kolejki jako celu jednodniowej wycieczki – przejazd gondolą, krótki spacer po górze, może lody w bufecie i powrót w dolinę.

Dla kogo jest ta atrakcja

Kolejka na Szyndzielnię to uniwersalna atrakcja. Sprawdzi się dla rodzin z małymi dziećmi, które nie dadzą rady na długie górskie wędrówki, ale chcą poczuć klimat beskidów. Seniorzy docenią możliwość dotarcia na szczyt bez forsownego podejścia. Miłośnicy historii techniki zobaczą ewolucję kolei linowych na przestrzeni dekad.

Dla aktywnych turystów to punkt startowy do dalszych eksploracji. Rowerzyści downhillowi mogą wjechać kolejką z rowerem i zjechać malowniczymi trasami. Narciarze w sezonie zimowym również korzystają z kolejki, choć głównie do celów turystycznych – przy górnej stacji działa niewielki wyciąg talerzykowy o długości 430 metrów.

Warto pamiętać, że przejażdżka gondolą sama w sobie dostarcza wrażeń. Kabiny wspinają się stromo, na początku trasy przeciskając się między wzniesieniami. Przez szklane ściany gondoli widać panoramę Bielska-Białej i okolic – im wyżej, tym widok robi się bardziej imponujący.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Bilety kupuje się w kasach przy dolnej stacji znajdującej się przy al. Armii Krajowej 366 w Bielsku-Białej. Aktualny cennik wygląda następująco:

• Bilet normalny w górę i w dół: około 31-35 zł
• Bilet ulgowy (dzieci powyżej 4 lat, młodzież szkolna, studenci do 26 lat, seniorzy powyżej 65 lat, inwalidzi I grupy z opiekunami, opiekunowie grup szkolnych): około 25-31 zł
• Dzieci do lat 4 – bezpłatnie
• Dostępne są też bilety tylko w górę lub tylko w dół oraz bilety na wieżę widokową

Godziny otwarcia zależą od sezonu. W sezonie letnim kolejka pracuje dłużej, zimą nieco krócej. Godziny kursowania mogą się zmieniać w przypadku niskiej frekwencji, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny rozkład na stronie kolej-szyndzielnia.pl lub zadzwonić pod numer 33 814 44 81.

Dojazd jest prosty – dolna stacja znajduje się przy głównej arterii miasta. Można dojechać komunikacją miejską (autobusy kursujące al. Armii Krajowej) lub samochodem. Przy stacji dolnej jest parking.

Czas wizyty: Samą przejażdżkę w obie strony można zaliczyć w niecałe 20 minut (dwa razy po 6 minut plus czas na wysiadanie i wsiadanie). Jeśli planuje się spacer po górze, wejście na wieżę widokową i coś do jedzenia, warto zarezerwować 2-3 godziny. Aktywni turyści z planami na dłuższe wędrówki mogą spędzić tu pół dnia lub cały dzień.

Kolej działa całorocznie, choć zimą godziny otwarcia mogą być ograniczone w zależności od warunków pogodowych i frekwencji turystów. Latem kolejka to popularne miejsce weekendowych wycieczek mieszkańców Bielska-Białej i okolic.

Kontakt: Al. Armii Krajowej 366, 43-309 Bielsko-Biała, tel. 33 814 44 81, e-mail: [email protected]. Więcej informacji na www.kolej-szyndzielnia.pl.